Angela Kingston bespreekt New Art West Midlands 2015

Het is iets wat ik zelf heb meegemaakt: als een tekenfilmfiguur uit Looney Toons die van de rand van een klif was gerend, zwevend in de lucht, terwijl het besef doordrong en mijn tenen tastten naar iets om mijn val te voorkomen. En voor afstuderende studenten vandaag de dag is de kloof waar ze boven zweven steeds dieper en breder, niet in de laatste plaats vanwege hun schulden.

New Art West Midlands is een tentoonstelling op meerdere locaties die 30 nieuw gelanceerde kunstenaars uit de regio heeft meegenomen en hen een kostbaar steunpunt heeft geboden. Voor de bezoeker is de beloning een soort tentoonstelling-als-krant: de kans om het hier-en-nu van de hedendaagse beeldende kunst te zien.

Belangrijkste inzichten

• New Art West Midlands fungeert als brug tussen de kunstacademie en de beroepspraktijk, waardoor pas afgestudeerden een eerste serieus publiek platform krijgen op meerdere regionale locaties.
• De editie van 2015 toonde 30 nieuw gelanceerde kunstenaars; de editie van 2016, geselecteerd door Sonia Boyce, John Stezaker en Katharine Stout, bevatte werk van 43 kunstenaars.
• Het getoonde werk beloont een langzame, tweede blik: verschillende stukken (Squid van Megan Sheridan, John Millais van James Turner) misleiden opzettelijk het oog voordat ze transformeren in iets anders.
• Het emotionele register van de tentoonstelling is ongewoon breed, van het tableau van een familie-instorting van Lisa-Marie Williams tot de koelere, meer conceptuele interventies van James Turner.
• Voor verzamelaars en curatoren is de jaarlijkse tentoonstelling een onderzoeksinstrument – een manier om het opkomende talent van de regio te zien voordat het op grote schaal wordt tentoongesteld of geprijsd.

Waarom het post-diplomamoment ertoe doet

De kloof tussen afstuderen en een duurzame praktijk is het meest precaire traject in het leven van een kunstenaar. Tijdens een studie is de infrastructuur onzichtbaar omdat deze overal aanwezig is: een studio waarvoor je niet hoeft te betalen, technici die voorhanden zijn, een cohort om mee te discussiëren, deadlines die van buitenaf worden opgelegd, en een eindshow met een ingebouwd publiek van docenten, familie en bezoekende curatoren. Als je dat allemaal in één keer wegneemt, is het verlies niet alleen praktisch, maar ook psychologisch.

Wat daarvoor voor de meeste afgestudeerden in de plaats komt, is een lappendeken: een slaapkamer of gedeelde studio, parttime werk en een zelfopgelegde discipline die helemaal opnieuw moet worden opgebouwd. Voeg daar de studentenschulden en de stijgende studiohuren in steden als Birmingham aan toe en de rekensom wordt wreed.

Dit is de context waarin een initiatief als New Art West Midlands ertoe doet. Het lost het structurele probleem niet op, maar doorbreekt de stilte precies op het moment dat een kunstenaar de grootste kans heeft om helemaal te stoppen met het maken van werk.

Het is de moeite waard om precies te zijn over wat een dergelijke mogelijkheid wel en niet biedt:

Gerelateerd: Saatchi Art — Original Works & Limited Edition Prints — De grootste online galerie voor originele hedendaagse kunst – enorme keuze, maar je betaalt ervoor..

• Het biedt: een deadline, een professioneel selectieproces, een openbare locatie, een regel op een cv en – cruciaal – een peergroep van andere kunstenaars in dezelfde fase.
• Het biedt: de ervaring van het installeren van werk in een niet-studioruimte, wat een andere vaardigheid is dan het maken ervan.
• Het biedt niet: inkomen, studioruimte of een garantie voor representatie. Dat blijft het eigen probleem van de kunstenaar om op te lossen.

Het begrijpen van dat onderscheid maakt deel uit van het volwassen worden als beoefenaar. Een groepstentoonstelling is een platform, geen carrière.

Het werk lezen: een hoofdstuk uit een graphic novel

Ik word gegrepen door een hoofdstuk uit een graphic novel van Shijie Hai genaamd Sleep Paralysis. Verteld vanuit het perspectief van de kunstenaar, verbeeldt het de staat van half wakker zijn en toch totaal niet in staat zijn om te bewegen.

Veel van de individuele frames van het verhaal zijn gevuld met complete duisternis, of scherpe, psychedelische patronen, of een lampenkap die zich op het plafond vermenigvuldigt. In het laatste frame is er een aangrijpend pleidooi: ‘Onthoud, de vorige keer / als je mijn vingers in goud ziet veranderen / moet je me wakker maken.’

Een kijkje waard: Artfinder — Independent Artist Marketplace — Een Britse marktplaats opgebouwd rond onafhankelijke artiesten, met een werkelijk breed prijsbereik..

De droomtoestand van de kunstenaar heeft de tijd en de logica verstoord, en heeft ook een soort raadsel opgeleverd. En zoals Sigmund Freud voorstelde, bevatten verschijnselen als dromen en kunst, maar ook raadsels of grappen, mechanismen die ons in staat stellen in het onbewuste te kijken.

Vingers die in goud veranderen? Op het eerste gezicht gaat het over vlees en botten die metaal worden, maar de vreemde zin van Shijie Hai gaat zeker ook over dat brandende verlangen dat kunstenaars hebben om wat ze in hun handen hebben te transformeren in iets met een nieuwe betekenis – een mysterieuze transformatie die voor hen net zo kostbaar is als goud.

Je moet me wakker maken? Deze laatste zinsnede van het kunstwerk lijkt mij te maken te hebben met de precaire situatie van kunstenaars die een publiek nodig hebben. Zonder dat is het maken van kunst eenrichtingsverkeer, een doodlopende weg – een soort verlamming.

Die lezing is de moeite waard om bij stil te staan, omdat het iets benoemt dat de tentoonstelling als geheel in praktijk brengt. De graphic novel is een vorm die afhankelijk is van de lezer die pagina’s omslaat; het kunstwerk is onvolledig totdat er iemand arriveert. Hetzelfde geldt voor elk stuk in de show. Het publiek is geen passieve consument van het werk, maar een noodzakelijk onderdeel ervan.

De alchemie van de tweede blik

Het indrukken van de vinger van Megan Sheridan op de ontspanknop van haar camera heeft geresulteerd in precies het soort alchemie waarnaar de droom van Shijie Hai verwijst, en haar foto, genaamd Squid, trekt zeker mijn aandacht – en die van andere mensen, merkte ik toen ik de tentoonstelling bezocht. Er is een feloranje ruimtewezen met een uitpuilend hoofd, kapjesogen en een gevorkt voorste ledemaat.

Maar kijk nog eens, en de foto is eigenlijk van een visboer, met een paar inktvissen die voor zijn gezicht hangen, zijn linkerarm vervormd doordat hij midden in een beweging is vastgelegd, terwijl kunstlicht de kleuren sci-fi vreemd maakt. Het is heerlijk bizar en verontrustend. Een van de selecteurs, Bedwyr Williams, schrijft dat het ‘me deed rechtop gaan zitten en tegelijkertijd misselijk maakte’.

Gerelateerd: Etsy — Art Prints & Affordable Originals — De goedkoopste manier om aan kunstafdrukken te komen - en de gemakkelijkste plek om per ongeluk een in massa geproduceerde namaak te kopen..

Die dubbele blik is een nuttige lens voor de hele tentoonstelling. Verschillende werken hier zijn gebouwd op een opzettelijke vertraging tussen eerste indruk en begrip:

• Megan Sheridan, Squid — leest als sciencefiction, lost op als documentaire.
• James Turner, John Millais — leest als een bekend prerafaëlitisch beeld, lost op in een jukeboxkleurige interventie.
• Jade Simpson, The Spirit Collection — leest als knuffelbeest, lost op in iets roofzuchtigers.

Dit is geen gimmick. Het is een manier om de kijker bewust te maken van zijn eigen kijkgewoonten — de aannames die ze meebrengen, en hoe snel ze bereid zijn die te herzien. Voor iedereen die leert schrijven over of het verzamelen van hedendaags werk, is de praktische les eenvoudig: vertrouw nooit op het eerste gezicht, en vraag altijd wat het werk met je doet voordat je beslist wat het is.

Gewone materialen, buitengewoon gewicht

Lisa Marie Williams toont een volmaakte vaardigheid in het combineren van de meest gewone voorwerpen en materialen om haar eigen soort goud te creëren: sculpturen die pulseren van menselijkheid. In het epicentrum van haar tableau bevindt zich Fluoxetine – genoemd naar een medicijn tegen depressie en obsessief-compulsieve stoornis – een gigantische ‘borst’, gemaakt van met kapok gevulde panty’s met blauw koord en ‘aderen’ van rode draad, die zich onder een kapotte tafel heeft vastgeklemd.

Onze keuze: Rise Art — Limited Editions & Art Rental Subscription — Koop direct limited editions of huur hedendaagse kunst met een maandelijks abonnement..

Daarvoor lijken enkele gescharnierde stukken hout op een paar benen, hun houding deels beschermend, deels in paniek, die zijn voorzien van herenschoenen waarvan de veters zijn losgeraakt. Aan de ene kant is er een klein kind met een te groot pomponhoofd, een trieste getuige van dit alles. Narratieven die sympathiseren met de ineenstorting van het gezin sijpelen door en omheen het geheel.

De materiaalkeuze is hier niet incidenteel. Panty’s, kapok, koord, draad, een kapotte tafel en een paar herenschoenen zijn allemaal huiselijk, goedkoop en beladen.

Ze dragen het residu van het lichaam en van het huis. Door ze op te schalen en opnieuw te combineren, verandert Williams het meubilair van het dagelijks leven in iets dat dichter bij een decor voor een huiselijk drama ligt — en de titel, ontleend aan de merknaam van een antidepressivum, verankert dat drama in de taal van de geestelijke gezondheidszorg.

Ik stel mij Jade Simpson voor als een kunstenaar die met dingen friemelt en speelt, stoffen door haar handen haalt, vreemde voorwerpen verzamelt, ze op verschillende manieren vasthoudt en ze vanuit verschillende hoeken onderzoekt. Totdat er iets onverwachts – en kostbaars – gebeurt.

Haar sculptuur The Spirit Collection is een imposante groep samengestelde dieren van meer dan twee meter hoog, gemaakt door stoffen over hout en karton te draperen. Er is een ijsbeerslang, een wildzwijn-krekelkikker, een walrusspreeuw en de favoriet van allemaal, een meeuw met spreidende houten kledinghangers als snavel en klauwen. Aan de ene kant hebben de wezens een enorme aantrekkingskracht, en aan de andere kant beangstigen ze: The Spirit Collection lijkt zowel een commentaar op de menselijke sentimentaliteit als een voorteken van de natuur als wraakzuchtig.

Beide kunstenaars delen een werkwijze die het benoemen waard is, omdat deze overal in de tentoonstelling terugkomt: improvisatie met goedkoop, gevonden en huiselijk materiaal. Het is een strategie die deels uit noodzaak voortkomt – afgestudeerden hebben zelden budgetten – maar het is ook een esthetische keuze met een lange geschiedenis in de Britse beeldhouwkunst, van de assemblagetradities van de twintigste eeuw tot nu. De afweging is reëel: dergelijk werk kan kwetsbaar zijn, moeilijk te vervoeren en moeilijk te verkopen, maar het kan ook een intimiteit en directheid bezitten die gegoten of gefabriceerde objecten zelden evenaren.

Een tegenstem: ironie en het gevonden beeld

Er zit veel emotie in New Art West Midlands, en het kunstwerk John Millais van James Turner komt over als een tegenhanger hiervan. Hij heeft een transparant van Millais’ beroemde emotionele schilderij, The Blind Girl, op een lichtbak gemonteerd.

Een ‘Azteeks’ hoofd vervangt dat van het blinde meisje, en patronen van krullen wikkelen zich om haar heen en dringen de ogen van haar metgezel binnen. Bovendien lichten deze toevoegingen op in een reeks kleuren, waardoor het effect van een Wurlitzer-jukebox ontstaat.

De zet is slim omdat het zich richt op de emotionele machinerie van het origineel. The Blind Girl van John Everett Millais is een van de meest sentimentele beelden uit de Britse canon — een dubbele regenboog, een berooid meisje, een schoot vol bloemen. Turner vernietigt het niet; hij speelt het opnieuw af, verandert een schilderij in een lichtbak en een lichtbak in een kermisattractie. Het sentiment overleeft, maar is nu zichtbaar vervaardigd, en de kijker wordt uitgenodigd om op te merken hoe gemakkelijk hij geraakt wordt.

Voor een groepstentoonstelling is dit soort tegenwicht essentieel. Een tentoonstelling die volledig bestaat uit oprechte, handgemaakte objecten dreigt eentonig te worden. Een koelere, meer conceptuele aanwezigheid geeft het emotionele werk iets om tegenaan te duwen – en geeft de bezoeker een verandering van register.

Hoe je naar een showcase voor afgestudeerden kijkt

Als je een tentoonstelling als deze bezoekt – of je nu een nieuwsgierig lid van het publiek, een student, een curator of een verzamelaar bent – kun je met een paar praktische gewoontes veel meer uit de tentoonstelling halen.

• Ga twee keer als je kunt. De eerste indrukken in een groepstentoonstelling worden gedomineerd door de luidste werken. De stillere werken vallen vaak pas bij een tweede ronde op.
• Lees de labels en negeer ze vervolgens. Titels en materiaallijsten zijn bewijsmateriaal, geen instructies. Fluoxetine vertelt je iets; het vertelt je niet alles.
• Vraag waar het werk van gemaakt is en waarom. De materiaalkeuze is zelden neutraal, vooral als de budgetten krap zijn.
• Let op de installatie. Hoe een werk wordt belicht, geplaatst en geordend, maakt deel uit van de betekenis ervan, en bij een tentoonstelling op meerdere locaties kan hetzelfde werk in verschillende ruimtes anders overkomen.
• Volg de kunstenaars achteraf. De waarde van een showcase is wat er daarna gebeurt: de volgende tentoonstelling, de residentie, de studiogroep, de eerste verkoop.

Voor verzamelaars is de berekening weer anders. Werk van pas afgestudeerde kunstenaars is doorgaans het meest betaalbare toegangspunt tot de hedendaagse praktijk, maar er zijn kanttekeningen bij: de edities kunnen klein of ongedefinieerd zijn, de materialen kunnen onstabiel zijn en het traject van de kunstenaar is werkelijk onbekend. Vroeg kopen is net zozeer een weddenschap op een persoon als op een object – en dat is precies de reden waarom het zo belangrijk is om het werk in het echt te zien, in plaats van online.

De vraag van het publiek

Wanneer jij en ik tentoonstellingen bezoeken, zijn wij het publiek dat kunstenaars simpelweg moeten hebben, niet in de laatste plaats voor hun psychologische overleving – en nooit meer dan in dit duizelingwekkende, vroege stadium van hun carrière. New Art West Midlands, met zijn diepgang en breedte aan talent, verdient onze enthousiaste aandacht.

Dat is geen pleidooi voor beleefdheid. Het is een beschrijving van hoe de ecologie feitelijk werkt. Kunstenaars hebben kijkers nodig, critici hebben kunstenaars nodig, galerieën hebben beide nodig, en verzamelaars hebben behoefte aan een zichtbare en leesbare keten. Een regionale showcase is een van de weinige plekken waar al die rollen kortstondig dezelfde ruimte bezetten. Opdagen is geen passieve daad; het is participatie.

Tentoonstellingsdetails en context

Exhibition 2015 — 13 november – 23 december. De SALON-tentoonstelling toont hedendaagse kunst die te koop is in de Waterhall Gallery, Birmingham Museum & Art Gallery.

Exhibition 2016 — 12 februari – 15 mei. Een geselecteerde tentoonstelling van afgestudeerden uit de West Midlands die elk jaar tussen februari en mei plaatsvindt op locaties in de regio. De New Art West Midlands 2016-tentoonstelling werd geselecteerd door Sonia Boyce, John Stezaker en Katharine Stout en toont werk van 43 kunstenaars.

De aanwezigheid van selecteurs van dat kaliber is op zichzelf al significant. Boyce, Stezaker en Stout brengen elk een uitgesproken gevoeligheid mee – respectievelijk een praktijk die geworteld is in de zwarte Britse kunst en curatie, een conceptuele omgang met gevonden beelden en collage, en een curatorieel perspectief vanuit de institutionele kant. Het resultaat is een selectie die noch puur academisch noch puur marktgedreven is, en dat is precies wat zo’n showcase zou moeten zijn.

Veelgestelde vragen

Wat is New Art West Midlands?

Het is een tentoonstellingsprogramma op meerdere locaties dat nieuw gelanceerde kunstenaars uit de West Midlands presenteert, doorgaans pas afgestudeerden in de beeldende kunst. Het vindt elk jaar tussen februari en mei plaats op verschillende locaties in de regio, met een bijbehorende SALON-tentoonstelling van hedendaagse kunst die te koop is. Het doel is om opkomende kunstenaars een eerste belangrijk publiek platform te bieden.

Wie selecteert de kunstenaars voor New Art West Midlands?

De tentoonstelling wordt samengesteld door uitgenodigde kunstenaars en curatoren, en niet alleen op basis van een open sollicitatie. De editie van 2016 werd geselecteerd door Sonia Boyce, John Stezaker en Katharine Stout, en bevatte werk van 43 kunstenaars. De editie van 2015 toonde 30 nieuw gelanceerde kunstenaars.

Waarom is de periode na de kunstacademie zo moeilijk voor kunstenaars?

Omdat de ondersteunende structuur van een opleiding – studio, apparatuur, technici, collega’s, deadlines en een publiek – bijna van de ene op de andere dag verdwijnt. Afgestudeerden moeten tegelijkertijd een inkomen vinden, werkruimte vinden en een professioneel netwerk opbouwen, vaak terwijl ze studieschulden hebben. Velen stoppen in deze periode met het maken van werk, niet door een gebrek aan talent, maar door een gebrek aan infrastructuur.

Hoe moet ik een groepstentoonstelling van opkomende kunstenaars benaderen?

Langzaam, en meer dan eens. Weersta de drang om onmiddellijk te beslissen welk werk je leuk vindt. Lees de labels voor materialen en titels en kijk dan opnieuw naar het werk zelf. Let op hoe de stukken zijn geïnstalleerd en geordend, en noteer de namen van twee of drie kunstenaars wier werk je bijblijft, zodat je kunt volgen wat ze vervolgens doen.

Kan ik werk kopen uit zo’n showcase?

Vaak wel – de SALON-tentoonstelling in de Waterhall Gallery, Birmingham Museum & Art Gallery, is expliciet een showcase van hedendaagse kunst die te koop is. Prijzen voor werk van pas afgestudeerde kunstenaars liggen over het algemeen aan de meer toegankelijke kant van de markt, maar houd er rekening mee dat edities ongedefinieerd kunnen zijn en dat sommige materialen in de loop van de tijd kwetsbaar of onstabiel kunnen zijn.

Wat doet een recensie als deze eigenlijk?

Het plaatst het werk in een breder kader – kunstgeschiedenis, psychologie, de economie van de vroege carrière van een kunstenaar – en het legt een moment vast in het culturele leven van een regio. Recensies fungeren ook als een vorm van belangenbehartiging: ze laten kunstenaars weten dat er nauwkeurig naar hun werk is gekeken, en ze laten het publiek weten dat het werk de reis waard is.

---

Angela Kingston Curator en schrijver in de beeldende kunst http://www.angelakingston.co.uk

Redactioneel: Barbara Walker’s Shock and Awe gerecenseerd door Andrew Jackson (vrijdag 13 mei 2016); Trevor Pitt en de Preston Street Union (woensdag 13 april 2016).

Abonneren: Friends of New Art WM — als u geïnteresseerd bent om op de hoogte te blijven van hedendaagse kunst in de regio, of in het kopen en verzamelen, meld u zich dan aan voor onze mailinglijst. Curators’ Network — als u curator of professional in de beeldende kunst bent en geïnteresseerd bent in het hedendaagse kunstlandschap van de West Midlands, meld u zich dan aan voor onze mailinglijst.

Verder lezen

• Bedwyr Williams — Wikipedia
• Sigmund Freud — Wikipedia
• John Everett Millais — Wikipedia
• Birmingham Museum & Art Gallery — Wikipedia